نام انجمن , انجمن نفت ايران مي باشد که دراين اساسنامه و آيين نامه هاي مربوطه انجمن ناميده مي شود. انجمن داراي شخصيت حقوقي مستقل بوده و صرفأ به فعاليت هاي علمي و فني آموزشي و پژوهشي اشتغال داشته و به هيچ وجه جنبه انتفاعي ندارد.
مرکز انجمن در تهران است و بر حسب نياز مي تواند شعبي براي اجراي اهداف خود در داخل کشور ايجاد نمايد. 
مدت فعاليت انجمن نامحدود است.
رياست هيأت مديره انجمن بر عهده وزير نفت است که ضمن انجام وظايف مندرج در اين اساسنامه بر کليه امور و فعاليت هاي انجمن نيز نظارت عدليه دارد.
اهداف انجمن به قرار زير است.
الف ) توسعه و پيش برد دانش و مطالعات راجع به عمليات نفتي و کمک نمودن به تحقيقات علمي و مطالعات در علوم و فنون مربوطه.
ب )  کمک به افزايش دانش و تجربه اشخاصي که در رابطه با علوم و فنون عمليات نفتي مشغول مي باشند.
ج ) گرد آوري و نگاهداري منابع و مآخذ علمي , فني و تحقيقاتي و بازرگاني.
د) تهيه و جمع آوري نشريات و اسناد و نقشه ها و آمار و عکس و فيلم و نمونه هايي که مربوط به عمليات نفتي باشد.
ه ) تدوين , تأليف , ترجمه , نشر و توزيع مقالات علمي و کتاب ها و آمار و استانداردهاي مربوط به عمليات نفتي .
و) برگزاري سمينارها و سخنراني ها و نمايش فيلم هاي مستند علمي.
ز) ايجاد ارتباط و همکاري با ساير موسسات و نهادهاي ايراني و بين المللي.
ح ) تشکيل مجامع علمي و تخصصي
ط ) شرکت در کنگره هاي جهاني نفت و نظاير آن.
عمليات نفتي عبارت است از کليه عمليات مربوط به اکتشاف , استخراج , توليد و تصفيه نفت و گاز و ساير هيدروکربورها و تهيه فرآورده هاي پتروشيمي و آموزش و تأمين نيروي کار متخصص.

حفظ ايمني و بهداشت صنعتي و حفاظت محيط از آلودگي , طراحي هاي فني و اقتصادي , تحقيقات , آزمايشات , اختراعات علمي و فني مربوط به صنايع نفت و گاز و پتروشيمي.
الف ) مجمع عمومي
ب ) هيأت مديره
ج ) بازرسان
وزير نفت وظايف مجمع عمومي را به عهده دارد.
مجمع عمومي به طور عادي سالي يک بار بنا به دعوت هيأت مديره انجمن تشکيل مي گردد.
در صورت ضرورت بنا به تشخيص مجمع و يا پيشنهاد هيأت مديره مجمع عمومي به طور فوق العاده نيز تشکيل مي گردد.
وظايف و اختيارات مجمع عمومي عبارتند از:
الف ) استماع گزارش هيأات مديره و تصويب خط مشي کلي و رئوس فعاليت هاي انجمن.
ب ) استماع گزارش عملکرد مالي و تصويب آن.
ج ) تعيين حساب رسان جهت رسيدگي به عملکرد مالي.
د) تصويب بودجه انجمن.
ه ) تصويب اصلاحات و تغييرات اساسنامه.
و) انتخاب و عزل اعضاء هيأت مريره.
ز) انتخاب بازرسان.
ح ) اتخاذ تصميم در مورد انحلال انجمن.
هيأت مديره متشکل از پانزده نفر است که براي مدت دو سال توسط مجمع عمومي انتخاب مي گردند.
جلسات هيأت مديره انجمن حداقل با حضور نه نفر از اعضاء رسميت مي يابد و تصميمات آن با اکثريت آراء, اتخاذ مي شود و در صورت تساوي آرا , رأي رئيس هيأت مديره قاطع خواهد بود.
رئيس هيأت مديره يک نفر را به عنوان قائم مقام خود در سمت رئيس هيأت مديره انجمن با تفويض کليه اختيارات به هيأت مديره انجمن معرفي خواهد کرد. هيأت مديره در اولين جلسه انجمن يک نفر را به عنوان خزانه دار براي مدت دو سال انتخاب مي نمايد.
در صورت فوت يا عزل يا استعفاي هر يک از اعضاء هيأت مديره , جانشين وي توسط مجمع عمومي انتخاب مي گردد.
وظايف و اختيارات هيأت مديره عبارتند از:
الف ) تعيين خط مشي کلي و رئوس فعاليت هاي انجمن.
ب ) تهيه و تدوين آيين نامه هاي داخلي انجمن.
ج ) برنامه ريزي فعاليت هاي انجمن.
د) تهيه و تنظيم بودجه و گزارش عملکرد مالي ساليانه انجمن و تقديم آن به مجمع عمومي .
ه ) تعيين کارشناسان مالي به منظور رسيدگي به عملکرد مالي انجمن.
و) پيشنهاد اصلاح يا تغييرات لازم در اساسنامه.
ز) تعيين رئيس دبيرخانه.
ح ) تعيين و تصويب ميزان حق عضويت ها.
ط ) اخذ تصميم نسبت به تشکيل و يا انحلال شعب انجمن و تعيين رئيس شعبه .
ي ) تصويب تشکيل يا انحلال کميته ها و تأييد مسئولين منتخب کميته ها.
ک ) تصويب قراردادها و معاملات انجمن
ل ) اختيار قبول کمک ها و اموال بلاعوض
م ) نظارت بر اداره امور و اموال انجمن
ن ) اخذ تصميم در مورد پذيرش عضو جديد يا خاتمه دادن به عضويت اعضاء طبق آيين نامه مربوطه.
س ) تعيين روش کلي انتشارات و رد يا قبول مقالات و مطالبي که در نشريات انجمن بايد چاپ شود.
ع ) اعطاء عضويت افتخاري انجمن به اشخاصي که منشأ خدمات ارزنده علمي و عملي به صنعت نفت يا صنايع وابسته بوده اند.
ف ) اعطاء جايزه به اشخاص بر اساس آيين نامه مربوطه
ص ) پيشنهاد به مجمع جهت اعطاء بورس تحصيلي به اعضاء انجمن طبق آيين نامه مربوطه.
رئيس هيأت مديره بالاترين مقام اجرايي و اداري انجمن بوده و مسءول حسن جريان جليه امور و حفظ حقوق , مصالح و اموال انجمن مي باشد و براي اجراي مصوبات هيأت مديره داراي همه گونه حقوق و اختيارات تام بوده و نمايندگي انجمن را در مقابل کليه مقامات قضايي - کشوري ومؤسسات و اشخاص اعم از ايراني و خارجي و حق توکيل غير خواهد داشت. دعوت و اداره جلسات هيأت مديره و ابلاغ و اجراي مصوبات و تصميمات آن از وظايف رئيس هيأت مديره (يا قائم مقام وي ) مي باشد.
جلسات هيأت مديره بر حسب تشخيص رئيس هيأت مديره (يا قائم مقام وي ) و يا به تقاضاي کتبي حداقل پنج نفر از اعضاء هيأت مديره تشکيل خواهد شد.
در غياب رئيس هيأت مديره (و قائم مقام وي ) نايب رئيس عهده دار کليه اختيارات و وظايف رئيس مي باشد.
  الف ) مسئوليت انجام کليه امور مالي انجمن - رسيدگي و نگهداري حساب ها - تهيه و تنظيم بودجه و گزارش ساليانه عملکرد مالي انجمن و ارائه آن به هيأت مديره. 
خزانه دار عنداللزوم مي تواند با تصويب هيأت مديره انجمن از خدمات کارشناسان مالي استفاده نمايد.
ب ) اوراق و اسناد تعهد آور مالي از قبيل چک و سفته و برات و امثال آن با امضاء مشترک خزانه دار و امضاء رئيس هيأت مديره و يا امضاء نايب رئيس هيأت مديره معتبر خواهد بود.
سال مالي انجمن از اول فروردين ماه لغايت پايان اسفند ماه همان سال مي باشد.
مجمع عمومي در هر سال دو نفر بازرس که وظايف اختيارات آنها به شرح ذيل مي باشد انتخاب مي نمايد:
لف ) تطبيق عمليات انجمن با بودجه مصوبه و اساسنامه و آيين نامه هاي مربوطه از طريق مطالعه گزارش ساليانه هيأت مديره.
ب ) رسيدگي به گزارش عملکرد مالي انجمن و تهيه گزارش مستقل جهت اطلاع مجمع عمومي .
ج ) بازرسان موظفند عمليات مالي و دفاتر انجمن را در صورت لزوم بررسي نموده و نظرات خود را به رئيس هيأت مديره ارائه نمايند.
د) بازرسان در انجتم وظايف خود حق دارند کليه دفاتر - پرونده ها - صورت جلسه ها و قراردادهاي انجمن را مطالعه نموده و در صورت لزوم از خدمات حساب رسان بهره مند گردند. رئيس هيأت مديره موظف است در اين موارد همه گونه همکاري را به عمل آورد.
ه ) عمليات بازريس نبايد مانع جريان عادي کار انجمن باشد.
هزينه هاي انجمن عمدتأ از محل حق عضويت اعضاء و کمک هاي بلاعوض تأمين مي گردد.
الف ) اعضاء اصلي که داراي حق رأي مي باشند.
ب ) اعضاء وابسته - افتخاري - فارغ التحصيل و دانشجو.
ج ) اعضاء گروهي (نمايندگان منتخب کليه شرکت هاي تابعه وزارت نفت و همچنين سازمان ها و مؤسساتي که به عضويت انجمن پذيرفته خواهند شد).
شرايط عضويت و نحوه پذيرش اعضاء انجمن به موجب آيين نامه مربوطه تعيين مي گردد.
انجمن براي زمينه هاي مختلف فعاليت خود داراي کميته هايي مي باشد که طبق آيين نامه هاي مربوطه اداره مي گردند.
کميته هاي انجمن عبارتند از:
کميته عضويت
کميته ملي جمهوري اسلامي ايران در کنگره جهاني نفت
کميته انتشارات, سمينارها و سخنراني ها
کميته اکتشاف و توليد
کميته پالايش
کميته پتروشيمي
کميته گاز
کميته حفاظت فلزات و مصالح صنعتي
کميته محيط زيست
کميته انرژي
هر کميته از عضويت اعضايي که بنا به تجربه و تخصص مايل به عضويت و فعاليت در آن کميته هستند , تشکيل مي شود. اعضاء هر کميته از بين خود يک نفر را به سمت مسئول کميته انتخاب و جهت تصويب به هيأت مديره پيشنهاد مي نمايند.

مسئوليت کميته ها مستقيمأ تحت نظر قائم مقام وزير در سمت رئيس هيأت مديره فعاليت خواهند کرد.
کميته ملي جمهوري اسلامي ايران در کنگره جهاني نفت با ترکيب اعضايي که در آيين نامه ويژه مشخص مي گردد يکي از کميته هاي انجمن بوده و زير نظر وزير نفت فعاليت مي نمايد.
اين اساسنامه در بيست ماده و دوازده تبصره تنظيم و در تاریخ  ۱۸/۱۲/۶۶  به استناد حکم م ۶۳۱۷ مورخ ۲۵/٨/۶۱  دادگاه انقلاب اسلامي مرکز به تصويب وزير نفت رسيده است و جايگزين اساسنامه قبلي انجمن مي گردد.